流体力学から数値計算まで

広告


連立方程式の解

連立方程式の解を示します。数値計算で用いられることがあります。

\[ \left\{ \begin{aligned} a_1x+b_1y+c_1z&=d_1\\[6pt] a_2x+b_2y+c_2z&=d_2\\[6pt] a_3x+b_3y+c_3z&=d_3 \end{aligned} \right. \]

xを代入する。

\[ \begin{aligned} x&=\frac{d_1-b_1y-c_1z}{a_1}\\[6pt] a_2\frac{d_1-b_1y-c_1z}{a_1}+b_2y+c_2z&=d_2\\[6pt] a_3\frac{d_1-b_1y-c_1z}{a_1}+b_3y+c_3z&=d_3 \end{aligned} \]

a1をかける。

\[ \begin{aligned} a_2d_1-a_2b_1y-c_1a_2z+a_1b_2y+c_2a_1z&=a_1d_2\\[6pt] a_3d_1-a_3b_1y-c_1a_3z+a_1b_3y+c_3a_1z&=a_1d_3 \end{aligned} \]

項を整理する。

\[ \begin{aligned} (a_1b_2-a_2b_1)y+(c_2a_1-c_1a_2)z&=a_1d_2-a_2d_1\\[6pt] (a_1b_3-a_3b_1)y+(c_3a_1-c_1a_3)z&=a_1d_3-a_3d_1 \end{aligned} \]

yについて解く。

\[ \begin{aligned} y&=\frac{a_1d_2-a_2d_1}{a_1b_2-a_2b_1}-\frac{c_2a_1-c_1a_2}{a_1b_2-a_2b_1}z\\[6pt] y&=\frac{a_1d_3-a_3d_1}{a_1b_3-a_3b_1}-\frac{c_3a_1-c_1a_3}{a_1b_3-a_3b_1}z \end{aligned} \]

代入する。

\[ \left( \frac{c_3a_1-c_1a_3}{a_1b_3-a_3b_1} -\frac{c_2a_1-c_1a_2}{a_1b_2-a_2b_1} \right)z = \frac{a_1d_3-a_3d_1}{a_1b_3-a_3b_1} -\frac{a_1d_2-a_2d_1}{a_1b_2-a_2b_1} \]

zを計算する。

\[ \begin{aligned} z&= \frac{ (a_1b_2-a_2b_1)(a_1d_3-a_3d_1)-(a_1b_3-a_3b_1)(a_1d_2-a_2d_1) }{ (a_1b_2-a_2b_1)(c_3a_1-c_1a_3)-(a_1b_3-a_3b_1)(c_2a_1-c_1a_2) }\\[6pt] &= \frac{ a_1a_1b_2d_3+a_2a_3b_1d_1+a_1a_2b_3d_1+a_1a_3b_1d_2-a_1a_3b_2d_1-a_1a_2b_1d_3-a_1a_1b_3d_2-a_2a_3b_1d_1 }{ a_1a_1b_2c_3+a_2a_3b_1c_1+a_1a_2b_3c_1+a_1a_3b_1c_2-a_1a_3b_2c_1-a_1a_2b_1c_3-a_1a_1b_3c_2-a_2a_3b_1c_1 }\\[6pt] &= \frac{ a_1a_1b_2d_3+a_1a_2b_3d_1+a_1a_3b_1d_2-a_1a_3b_2d_1-a_1a_2b_1d_3-a_1a_1b_3d_2 }{ a_1a_1b_2c_3+a_1a_2b_3c_1+a_1a_3b_1c_2-a_1a_3b_2c_1-a_1a_2b_1c_3-a_1a_1b_3c_2 }\\[6pt] &= \frac{ a_1b_2d_3+a_2b_3d_1+a_3b_1d_2-a_3b_2d_1-a_2b_1d_3-a_1b_3d_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 } \end{aligned} \]


次にyを計算する。

\[ \begin{aligned} (a_1b_2-a_2b_1)y+(c_2a_1-c_1a_2)z&=a_1d_2-a_2d_1\\[6pt] (a_1b_3-a_3b_1)y+(c_3a_1-c_1a_3)z&=a_1d_3-a_3d_1 \end{aligned} \]

zの係数で割る。

\[ \begin{aligned} \frac{a_1b_2-a_2b_1}{c_2a_1-c_1a_2}y+z&=\frac{a_1d_2-a_2d_1}{c_2a_1-c_1a_2}\\[6pt] \frac{a_1b_3-a_3b_1}{c_3a_1-c_1a_3}y+z&=\frac{a_1d_3-a_3d_1}{c_3a_1-c_1a_3} \end{aligned} \]

代入する

\[ \frac{a_1b_2-a_2b_1}{c_2a_1-c_1a_2}y -\frac{a_1b_3-a_3b_1}{c_3a_1-c_1a_3}y = \frac{a_1d_2-a_2d_1}{c_2a_1-c_1a_2} -\frac{a_1d_3-a_3d_1}{c_3a_1-c_1a_3} \]

項を整理する。

\[ \begin{aligned} &\left\{ (c_3a_1-c_1a_3)(a_1b_2-a_2b_1) -(c_2a_1-c_1a_2)(a_1b_3-a_3b_1) \right\}y\\[6pt] &=(c_3a_1-c_1a_3)(a_1d_2-a_2d_1) -(c_2a_1-c_1a_2)(a_1d_3-a_3d_1) \end{aligned} \]

yを計算する。

\[ \begin{aligned} y&= \frac{ (c_3a_1-c_1a_3)(a_1d_2-a_2d_1)-(c_2a_1-c_1a_2)(a_1d_3-a_3d_1) }{ (c_3a_1-c_1a_3)(a_1b_2-a_2b_1)-(c_2a_1-c_1a_2)(a_1b_3-a_3b_1) }\\[6pt] &= \frac{ c_3a_1a_1d_2-c_3a_1a_2d_1-c_1a_3a_1d_2+c_1a_3a_2d_1-c_2a_1a_1d_3+c_2a_1a_3d_1+c_1a_2a_1d_3-c_1a_2a_3d_1 }{ c_3a_1a_1b_2-c_3a_1a_2b_1-c_1a_3a_1b_2+c_1a_3a_2b_1-c_2a_1a_1b_3+c_2a_1a_3b_1+c_1a_2a_1b_3-c_1a_2a_3b_1 }\\[6pt] &= \frac{ c_3a_1d_2-c_3a_2d_1-c_1a_3d_2-c_2a_1d_3+c_2a_3d_1+c_1a_2d_3 }{ c_3a_1b_2-c_3a_2b_1-c_1a_3b_2-c_2a_1b_3+c_2a_3b_1+c_1a_2b_3 }\\[6pt] &= \frac{ a_1d_2c_3+a_2d_3c_1+a_3d_1c_2-a_3d_2c_1-a_2d_1c_3-a_1d_3c_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 } \end{aligned} \]


次にxを計算する。

\[ \begin{aligned} x&=\frac{d_1-b_1y-c_1z}{a_1}\\[6pt] &= \frac{ \begin{aligned} &d_1(a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2)\\ &-b_1(a_1d_2c_3+a_2d_3c_1+a_3d_1c_2-a_3d_2c_1-a_2d_1c_3-a_1d_3c_2)\\ &-c_1(a_1b_2d_3+a_2b_3d_1+a_3b_1d_2-a_3b_2d_1-a_2b_1d_3-a_1b_3d_2) \end{aligned} }{ a_1(a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2) }\\[4pt] &= \frac{ \begin{aligned} &a_1b_2c_3d_1+a_2b_3c_1d_1+a_3b_1c_2d_1-a_3b_2c_1d_1-a_2b_1c_3d_1-a_1b_3c_2d_1\\[6pt] &-a_1b_1c_3d_2-a_2b_1c_1d_3-a_3b_1c_2d_1+a_3b_1c_1d_2+a_2b_1c_3d_1+a_1b_1c_2d_3\\[6pt] &-a_1b_2c_1d_3-a_2b_3c_1d_1-a_3b_1c_1d_2+a_3b_2c_1d_1+a_2b_1c_1d_3+a_1b_3c_1d_2 \end{aligned} }{ a_1(a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2) }\\[4pt] &= \frac{ b_1c_2d_3+b_2c_3d_1+b_3c_1d_2-b_3c_2d_1-b_2c_1d_3-b_1c_3d_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 } \end{aligned} \]


まとめると次式となります。

\[ \begin{aligned} x&= \frac{ b_1c_2d_3+b_2c_3d_1+b_3c_1d_2-b_3c_2d_1-b_2c_1d_3-b_1c_3d_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 }\\[6pt] y&= \frac{ a_1d_2c_3+a_2d_3c_1+a_3d_1c_2-a_3d_2c_1-a_2d_1c_3-a_1d_3c_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 }\\[6pt] z&= \frac{ a_1b_2d_3+a_2b_3d_1+a_3b_1d_2-a_3b_2d_1-a_2b_1d_3-a_1b_3d_2 }{ a_1b_2c_3+a_2b_3c_1+a_3b_1c_2-a_3b_2c_1-a_2b_1c_3-a_1b_3c_2 } \end{aligned} \]

分母が0となる場合は計算できません。


prev | top | next

カウンタ

(2011.3.15~)